تبلیغات
پاتوق جوانی - آقای اوباما، لطفا تحریم‌ها را ادامه دهید!
پاتوق جوانی
ارائه نظرات و گفتگو در چارچوب ادب
اوباما رئیس جمهور آمریکا 9 کشور خریدار نفت ایران را از تحریم‌ها مستثنا کرد

دکتر علی یحیی زاده*

 
روز جمعه 7 دسامبر 2012 اوباما رئیس جمهور آمریکا 9 کشور خریدار نفت ایران را از تحریم‌ها مستثنا کرد که با انتقاد لابی صهیونیستی (طراحان تحریم) از جمله خانم لتنین رئیس کمیته خارجه کنگره آمریکا مواجه شد.
 
تحریم خرید نفت ایران چگونه عمل می کرده است؟
 
در آخرین روز سال گذشته میلادی (31 دسامبر 2011) اوباما قانون اختیارات دفاعی آمریکا (NDAA) را امضا نمود که در الحاقیه بخش 1245 آن نوع جدیدی از تحریم‌های اقتصادی علیه بانک‌های کشورهای خریدار نفت ایران اعمال می‌شد. بر این اساس چنانچه کشورها خرید نفت از ایران را به میزان مدنظر دولت آمریکا کاهش ندهند، حساب کارگزاری بانک‌هایشان (بانک های جابجا کننده وجوه نفت ایران) در موسسات مالی آمریکائی بسته می‌شود که در نتیجه امکان دسترسی آنها به چرخه دلار قطع می‌گردد. با توجه به اهمیت منافع دسترسی به دلار برای بانک ها، کشورها از آمریکا تبعیت نموده و خرید نفت از ایران در شش ماهه سال جاری را کاهش دادند. برخی مزدوران آمریکا در منطقه نیز در جهت جبران نفت ایران، تولید نفت خود را افزایش دادند. 
 
تحریم‌های نفتی چه تاثیری بر اقتصاد ایران داشت؟
 
اولین اثر تحریم‌های اخیر افزایش نرخ ارز بود. در طول تاریخ اقتصاد ایران صادرات نفت منبع اصلی درآمد ارزی کشور بوده و دیگر منابع ارزی (صادرات غیر نفتی، سرمایه‌گذاری خارجی و گردشگری) رقم قابل توجهی نبوده است. در پی این تحریم و کاهش فروش نفت توانایی بانک مرکزی ایران برای پاسخگویی به بازار ارز کاهش یافت و نرخ ارز بالا رفت. بازار هم که در طول سالهای گذشته حسابی به واردات وابسته شده بود، فورا از این موضوع متاثر شد. از طرفی ساختار شفاف برای نظارت و رهگیری مصارف ارزی در کشور وجود نداشت و همین موضوع باعث شد مفسدان اقتصادی هم از آب گل آلود ماهیگیری کنند و شد آنچه شد. 
 
دومین اثر تحریم‌های نفتی کاهش درآمد دولت بود که در قالب کسری بودجه نمایان شد. به طور طبیعی کاهش درآمدهای نفتی باعث می شود مبالغ ریالی معادل آن نیز کمتر به دولت تخصیص داده شود. 
 
اما سومین اثر تحریم های اخیر که کمتر از آن صحبت می شود، وادار شدن مسئولان اقتصادی کشور برای حرکت در جهت رفع معضلات اساسی اقتصادی ایران بود: 
 
سالها دولتها به جای اقدام برای جلوگیری از فرار مالیاتی غولهای اقتصادی و مرفهین بی درد، به دنبال استفاده از درآمدهای نفت در بودجه های سالانه‌ بوده اند و محبوبیت مقطعی خود را بر منافع ملی و اقتصادی کشور ترجیح داده ا ند. اما تحریم های اخیر باعث شد تا دولت و مجلس متفق شده و بر آن آمدند تا بودجه سال 92 را با رویکرد کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی تهیه کنند و در جهت جلوگیری از فرار مالیاتی مافیای قدرت و ثروت حرکت نمایند.
 
سالها دولتها از سیاست پایین نگه داشتن نرخ ارز و تمرکز بر واردات برای جذب منابع ارزی نفتی پیروی کرده اند. این سیاست باعث می‌شد ذخائر ارزی کشور هدر شده، تولید داخل قدرت رقابت خود را در مقابل کالاهای وارداتی ارزان قیمت از دست داده و از میدان به در رود و در نتیجه بیکاری افزایش یافته و بازار به واردات وابسته شود. اما تحریم های اخیر باعث شد تا دولتمردان علی رغم میل باطنی، نرخ ارز را افزایش دهند که در پی آن صادرات غیر نفتی افزایش و واردات کاهش یافت و تولید داخل جان تازه ای گرفت. 
 
سالها اقتصاد ایران به پول سهل الوصول نفت عادت کرده و بجای فرهنگ تلاش، فرهنگ تنبلی و مفت خواری در کشور سایه افکنده بود. دولت ها نیز به دلیل دسترسی به منابع نفتی تلاش چندانی برای ایجاد ساختارهای نظارتی در اقتصاد ننموده و خود نیز به تجمل و به ریز و بپاش عادت کرده بودند. اما تحریم های اخیر باعث شد تا مسئولان نظام حرکت جدیدی برای اصلاح ساختار نظارتی در اقتصاد ایران آغاز کنند. بالاخره بحران ارزی اخیر باعث شد اتصال پایگاه‌های اطلاعات اقتصادی کشور و به خصوص پایگاه‌های بانک مرکزی، ثبت سفارش و گمرک برای رهگیری مصارف ارزی و جلوگیری از سوء استفاده های کلان در این عرصه انجام شود. 
 

سالها سیاست مسئولان وزارت نفت بر افزایش خام فروشی نفت متمرکز بود و بدون توجه به منافع اقتصادی کشور سعی در برداشت هر چه بیشتر از مخازن نفتی (بخوانید میراث نسلهای آینده) می کردند. اما تحریم های اخیر باعث شد حرکت برای کاهش خام فروشی و جایگزینی صادرات بنزین و محصولات با ارزش افزوده نفتی شروع شود.
 
در واقع گرچه تحریم در ابتدا باعث افزایش نرخ ارز و گرانی در بازار شد اما رفته رفته برکات آن در حال نمایان شدن است و به عاملی برای اصلاح مشکلات ساختاری اقتصاد ایران تبدیل شده است. اما متاسفانه اخبار اخیر نگران کننده است. واقعا جای نگرانی است که تحریم کنندگان به سبب منافع خود از ادامه کار خسته شوند. اگر تحریم ها نباشد چگونه این عزم ملی در مسئولان ایجاد شود. آیا احتمال دارد حرکتی که شروع شده متوقف شود! البته قطعا این سیاست بیشتر به ضرر کشور است. بنابر این جا دارد بگوییم آقای اوباما، تو را به خدا تحریم ها را ادامه دهید! 
 
* عضو هیات علمی موسسه مطالعات امنیت اقتصادی 
 




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : مدیر مسئول موسسه
نظرسنجی
نظرشما در مورد وبلاگ موسسه چیست؟






آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی